Joodse Begraafplaats Talmaplein

In 1916 maakte architect H.J. Tiemens jr. voor de twee jaar daarvoor opgerichte woningstichting Patrimonium dit ontwerp voor een nieuw te bouwen woningencomplex. Het uitgekozen terrein lag in de driehoek Hommelseweg, Thomas à Kempislaan en Onder de Linden. Onderaan op de tekening loopt de Hommelseweg. Bij de plannen werd de oude, niet meer in gebruik zijnde, Joodse begraafplaats gespaard. De omheinde begraafplaats werd het stille hart van de woningen rondom het te bouwen Talmaplein.

Tot 1858 begroeven de Joden hun doden bij de huidige Utrechtseweg, eerst op de Zandberg, later bij ‘de Valk’. Toen deze begraafplaatsen vol waren, kreeg de Joodse Gemeente een stuk grond net ten oosten van de Hommelseweg, buiten de directe bebouwing van de stad, toegewezen.
Nog geen acht jaar later was ook dit kerkhof al weer te klein en vanaf 1866 werden de overledenen van de Israëlische gemeenschap op Moscowa begraven.

Caderius van Veen, D. & Ploeg, H. van der (z.jr./1995). Verliefd op Arnhem.
Arnhem: Arnhemse Courant/Gelders Dagblad. p. 48.

Cappers, W. (2002). Funeraire Cultuur Arnhem.
Soesterberg: Aspekt / Rotterdam: De Terebinth.

De Gelderlander.

Iddekinge, P.R.A., e.a. (Eds.) (1982/1983). Ach Lieve Tijd. 750 jaar Arnhem, de Arnhemmers en hun rijke verleden.
Arnhem/Zwolle: De Gelderse Boekhandel - Uitgeverij Waanders.

Lavooij, W. (1990). Gebouwd in Arnhem. Jongere bouwkunst vanaf 1840.
Zutphen: De Walburg Pers. pp. 87-89.

Markus, A. (1906). Arnhem omstreeks het midden der vorige eeuw met geschiedkundige aanteekeningen.
Arnhem: Gijsbers & Van Loon, 1975; ongewijzigde herdruk van de uitgave uit 1906. pp. 225-226, 231, 232.

Schaars, A.H.G. & Veldhorst, A.D.M. (Eds) (1986). Kadastrale Atlas van Gelderland 1832 Arnhem.
Arnhem: Stichting Werkgroep Kadastrale Atlas Gelderland.

Staats Evers, J.W. (1868). Beschrijving van Arnhem.
Arnhem: Nijhoff & Zn. pp. 82, 83, 95, 99.





Afbeeldingen uit bovenstaande literatuur, Gelders Archief, Bibliotheek Arnhem en Stijn de Vries (2005-2007).