Lichtenbeek

Wie Arnhem over de Amsterdamsweg (N224) verlaat, passeert aan de linkerkant (ten zuiden van de weg dus) verschillende landgoederen. Eerst, tussen de Heijenoordseweg en de Schelmseweg, Mariëndaal. Vervolgens, tot de Limburg van Stirumweg, Boschveld en dan, tot de Dreijenseweg (hotel Pinoccio/benzinestation Total) Lichtenbeek.
Tot in de zestiende eeuw behoorden deze landgoederen, tezamen met het gebied ten noorden van de Amsterdamseweg (Vijverberg), toe aan het klooster Mariëndaal. De cultuurhistorische ouderdom gaat nog veel verder terug, daarvan zijn de 4000 jaar oude grafheuvels, één op Lichtenbeek en twee op Boschveld, getuigen. Op Warnsborn/Vijverberg liggen prehistorische grafheuvels uit diezelfde tijd.

Het landgoed Lichtenbeek is sinds 1940 eigendom van de Stichting Het Geldersch Landschap.
Het uit de eerste helft van de 19de eeuw daterende landhuis is in 1942, door onvoorzichtigheid van één van de toenmalige bewoners, door brand verwoest. Wat nu nog resteert is de oprijlaan, met aan het begin van de Amsterdamseweg de oorspronkelijke 18e eeuwse siervazen, een boerderijwoning (voormalige oranjerie) en het koetshuis.
Het koetshuis uit circa 1880 valt het meest in het oog: een witgepleisterde muur met op de begane grond drie grote, groen geschilderde inrijpoorten. De gevel wordt bekroond door fraaie, rijk gesneden, houten windveren.

Op de eerste verdieping is het atelier van de kunstenaar met wereldfaam, Klaas Gubbels.

Caderius van Veen, D. & Ploeg, H. van der (1999). Verliefd op Arnhem. Deel 4.
Arnhem: Arnhemse Courant/Gelders Dagblad. p. 34.

De Gelderlander.

Genugten, C. van der & Jas, J. (2003). Mooi Gelderland. Handboek Gelders Landschap en Geldersche Kasteelen.
Arnhem: Gelders Landschap en Geldersche Kasteelen. pp. 100, 106-109.

Hofman, J. (1983). Ontginning van de heidevelden in de gemeente Arnhem in de 19de eeuw: een oriënterend onderzoek.
In: Bemmel, H.C. van, e.a. (1983). Arnhem. Acht Historische Opstellen.
Arnhem: Gouda Quint BV, pp. 103-131, pp. 106-107, 116-117, 121.

Knap, W. W.G.Zn. & Vergouwe, G.F.C. (1933). Arnhem 1233-1933. Gedenkboek uitgegeven ter gelegenheid van het zevende eeuwfeest van Arnhems’ stedelijk bestaan.
Arnhem: N.V. Drukkerij en Uitgevers-Maatschappij De Vlijt. pp. 279.

Markus, A. (1907). Arnhem omstreeks het midden der vorige eeuw met geschiedkundige aanteekeningen.
Arnhem: Gijsbers & Van Loon, 1975; ongewijzigde herdruk van de uitgave uit 1907. pp. 479-480.

Nijhoff. Is. An. (1828). Wandelingen in een gedeelte van Gelderland, of geschiedkundige en plaatsbeschrijvende beschouwing van de omstreken der stad Arnhem.
Arnhem: Paulus Nijhoff; vierde druk, 1e druk 1820.

Schaars, A.H.G. & Veldhorst, A.D.M. (Eds) (1986). Kadastrale Atlas van Gelderland 1832 Arnhem.
Arnhem: Stichting Werkgroep Kadastrale Atlas Gelderland.

Schulte, A.G. & Schulte-van Wersch, C.J.M. (1999). Monumentaal groen. Kleine cultuurgeschiedenis van de Arnhemse parken.
Utrecht: Uitgeverij Matrijs. pp. 56-58.

Stempher, A.S. (1982). Nog ‘s sjouwen door Oud-Arnhem.
Arnhem: Gijsbers & Van Loon (3e druk, 1e druk 1969.) pp. 24.

Ven, A.J. van de (1933). De oude buitenverblijven rondom de stad.
In: Arnhem Zeven Eeuwen Stad. Officieel gedenkboek.
Arnhem: Hijman, Stenfert Kroese en Van der Zande N.V. Boekverkoopers, 1933; pp. 187-223. pp. 197-198.



Afbeeldingen uit bovenstaande literatuur, Bibliotheek Arnhem, Gelders Archief en Historisch Museum Arnhem.
Foto’s 2007: Stijn de Vries.