Huis Mariendaal

Naam: Huis Mariëndaal / Blgg
Adres: Mariëndaal 8, 6861 WN Oosterbeek
Bouwjaar: 1857, ingrijpende verbouwing van een bestaand huis
Opdrachtgever: F.W.L. van Eck
Gebruik bij oplevering: woonhuis
Gebruik sinds 1949: Bedrijfslaboratorium voor Grond- en Gewasonderzoek

Het vroegere huis Mariëndaal ligt eigenlijk niet in Arnhem. De gemeentegrens Arnhem-Renkum loopt pal voor het huis en het vroegere landhuis ligt net aan de Oosterbeekse kant.
Na de sloop van de kloostergebouwen, als gevolg van de stormachtige verwikkelingen rondom de Reformatie in Arnhem rond 1580, werd Mariëndaal verpacht. Anderhalve eeuw later, in 1735, werd het landgoed voor fl 16.350,00 verkocht aan Johan Brantsen. Rond 1740 liet hij er een, verhoudingsgewijs, klein huis bouwen.
In 1791 vererfde het landgoed aan de Arnhemse burgemeester mr. Jacob Nicolaas van Eck, waarna het tot 1936 in handen van zijn familie bleef. Op 24 november van dat jaar kocht de Stichting Het Geldersch Landschap huis en omringend landgoed.
In de Tweede Wereldoorlog werd het huis gevorderd door de Reichsarbeitdienst. Tijdens de Slag om Arnhem in september 1944 werd het huis zwaar beschadigd. De renovatie vond plaats in 1948 en een jaar later betrok het Bedrijfslaboratorium voor Grond- en Gewasonderzoek (Blgg) het gebouw.

In 1857 werd het 18de-eeuwse huis in opdracht van Francois W.L. van Eck ingrijpend verbouwd en vergroot tot het huidige huis.
Het oorspronkelijke, kleinere oude huis, is nog goed te kennen. Het is het vierkante witte ‘aanbouw’ aan de rechterkant van de gevel.

Caderius van Veen, D. & Ploeg, H. van der (2004). Verliefd op Arnhem. Deel 5.
Arnhem: Uitgeverij Ellessy i.s.m. De Gelderlander. pp. 42-43.

Genugten, C. van der & Jas, J. (2003). Mooi Gelderland. Handboek Gelders Landschap en Geldersche Kasteelen.
Arnhem: Gelders Landschap en Geldersche Kasteelen. pp. 100, 106-108.

Iddekinge, P.R.A., e.a. (Eds.) (1982/1983). Ach Lieve Tijd. 750 jaar Arnhem, de Arnhemmers en hun rijke verleden.
Arnhem/Zwolle: De Gelderse Boekhandel - Uitgeverij Waanders. Deel 4.

Janssen, G.B. (1999). Arnhemse molens en hun geschiedenis.
Utrecht: Uitgeverij Matrijs.

Knap, W. W.G.Zn. & Vergouwe, G.F.C. (1933). Arnhem 1233-1933. Gedenkboek uitgegeven ter gelegenheid van het zevende eeuwfeest van Arnhems’ stedelijk bestaan.
Arnhem: N.V. Drukkerij en Uitgevers-Maatschappij De Vlijt.

Kooger, H. (1987). Rondom den Brink. Zwerven door West-Arnhem.
Arnhem: KEMA. pp.

Nijhoff. Is. An. (1828). Wandelingen in een gedeelte van Gelderland, of geschiedkundige en plaatsbeschrijvende beschouwing van de omstreken der stad Arnhem.
Arnhem: Paulus Nijhoff; vierde druk, 1e druk 1820.

Schaars, A.H.G. & Veldhorst, A.D.M. (Eds) (1986). Kadastrale Atlas van Gelderland 1832 Arnhem.
Arnhem: Stichting Werkgroep Kadastrale Atlas Gelderland.
Schulte, A.G. & Schulte-van Wersch, C.J.M. (1999). Monumentaal groen. Kleine cultuurgeschiedenis van de Arnhemse parken.
Utrecht: Uitgeverij Matrijs. pp. 21, 24, 51-53.

Ven, A.J. van de (1933). De oude buitenverblijven rondom de stad.
In: Arnhem Zeven Eeuwen Stad. Officieel gedenkboek.
Arnhem: Hijman, Stenfert Kroese en Van der Zande N.V. Boekverkoopers, 1933; pp. 187-223. pp.



Afbeeldingen uit bovenstaande literatuur, Gelders Archief, Bibliotheek Arnhem en Historisch Museum Arnhem.
Foto’s: Stijn en Jan de Vries, 2005-2007.