Castra Herculis aan de IJssel
Groene kleur: prehistorische stroomgebieden. Na de vertakking bij Pannerden gaat de (Oude) IJssel naar het noorden. Na de splitsing bij Elst stroomt de Waal zuidelijk (linksonder van de vertakking) en de Rijn meer noordelijk (linksboven de vertakking bij Elst).
Rode lijn: rivierbeddingen in Romeinse en vroegmiddeleeuwse tijd.
Rode stippellijn: Drususgracht in Romeinse tijd.
Blauwe lijn: Rijnbedding in late middeleeuwen en 16e eeuw.
Groene (stippel)lijn: moderne loop van de Rijn, sinds 16e eeuw. De splitsing Rijn-IJssel bij Westervoort is aan het eind van de 18de eeuw vergraven.
In het groen zien we de oude stroomgebieden van de rivieren. In het oosten (recht) op de kaart) is nog sprake van één hoofdstroom. Bij het huidige Pannerden gaat een zijstroom naar het noorden richting Arnhem. Een andere stroom vervolgt haar weg westwaarts om zich in de omgeving van Elst weer te splitsen in een noordelijke (Rijn) en een zuidelijke (Waal) stroom.
Het Romeinse legerkamp, dat we voorlopig nog Castra Herculis noemen, werd gebouwd direct ten zuiden van de bocht die de toenmalige rivier de IJssel bij Arnhem maakte.
Meinerswijk In 'rood': ligging Castra Herculis.
Literatuur
Borman, R. en J. Nieland (Eds.) (1983). De oudste bewoning van Arnhem. Archeologische vondsten uit de binnenstad en omgeving.
Arnhem: Gemeentemuseum Arnhem. pp. 12-14.
Borman, R. (1993). Arnhem onder de grond. Bewoningsgeschiedenis van stad en omgeving.
Utrecht: Uitgeverij Matrijs. pp. 31-39.
Harbers, P. & Mulder, J.R. (1981). Een poging tot reconstructie van het Rijnstelsel in het oostelijk rivierengebied tijdens het Holoceen, in het bijzonder in de Romeinse tijd.
In: KNAG Geografisch Tijdschrift, XV, pp. 404-421.
Iddekinge, P.R.A., e.a. (Eds.) (1982/1983). Ach Lieve Tijd. 750 jaar Arnhem, de Arnhemmers en hun rijke verleden.
Arnhem/Zwolle: De Gelderse Boekhandel - Uitgeverij Waanders, 1982/1983. Deel 1, pp. 6-8.
Mulder, J.R., Keunen, L.J. & Zwart, A.J.M. (2004). In de ban van de Betuwse dijken. Deel 5 Malburgen. Een bodemkundig, archeologisch en historisch onderzoek naar de opbouw en ouderdom van de Rijndijk te Malburgen/Bakenhof, Arnhem.
Wageningen: Alterra. pp. 19-23, 26-28.
Potjer, M. (2005). Historische Atlas van Arnhem. Van Schaarsbergen tot Schuytgraaf. Amsterdam: SUN. pp. 8-11.
Verkerk, C.L (1983). Arnhem, van koningsgoed tot stad.
In: Bemmel, H.C. van, e.a. (1983). Arnhem. Acht Historische Opstellen.
Arnhem: Gouda Quint BV. pp. 1-40, m.n pp. 2-6.
Wientjes, R.C.M. (1995). Een heerlijkheid in de bocht. Kaartboek van de polder Meinerswijk bij Arnhem.
Zwolle: Waanders. pp. 26-27.
Afbeeldingen uit bovenstaande literatuur, Gelders Archief en Historisch Museum Arnhem.
(C) 2005 - Alle rechten voorbehouden