Willemsplein huidige bebouwing
Als uitgangspunt voor deze beschrijving van de geschiedenis van de gebouwen en de monumenten aan het Willemsplein is de situatie van het plein in het begin van 2006 gekozen. Voor de panden die tot 1950 op het Willemsplein stonden, maar na de naamsverandering op het Gele Rijdersplein, wordt een aparte webpagina gemaakt. Een uitzondering is gemaakt voor het pand uit 1846 van voorheen ‘Kunstuitoefening’. Een beschrijving van dat gebouw treft u ook hieronder aan.
Naam: Zijpendaalsche Poort of Zijpse/Zypse Poort
Gebruik sinds 1852: Viaduct
Bouwjaar: 2002-2005
Architect: UN-studio, Ben van Berkel
Opdrachtgever: Gemeente Arnhem
Bouwhistorie:
1852-1909; poort met drie doorgangen
1909-1953; nieuwe poort met één doorgang, even ten oostelijk van de vorige poort; architect Haitsma Mulier.
1953-2002; nieuwe poort met drie doorgangen; sloop vrijdag 8 maart 2002
2002-2005; nieuwe poort met twee doorgangen; start bouw vrijdag 8 maart 2002; viaduct en wegdek gereed in 2005.
Beschrijving: gewicht viaduct 5200 ton, gebogen vormen.
Literatuur:
De Gelderlander.
Vredenberg, J. (1998). De Zijpsepoort en de betonnen boogviaducten van J.P. van Muilwijk.
In: Arnhem de Genoeglijkste, jrg. 18, nr. 1, maart 1998, pp. 28-34.
Adres: Willemsplein (tussen Willemsplein 1 en Zijpse Poort), Arnhem
Naam: CentralNed, OndergrondsAfvalsTransportsysteem (OAT)
Bouwjaar: 2006
Beschrijving:
De Park- en Rijntoren van het nieuwe stationsgebied hebben een ondergronds (pneumatisch) afvalsysteem. De terminal daarvoor werd in 2006 gebouwd even naast de Zypse Poort. Via een ondergronds buizenstelsel wordt het afval van de twee kantoortorens getransporteerd naar de terminal, alwaar het met containerwagens wordt afgevoerd naar de afvalverwerking. De feestelijke opening van de terminal was op 2-11-2006.
Alle andere toekomstige nieuwe gebouwen rondom het station zullen ook aangesloten worden op dit systeem.
De betonnen en glazen terminal is half gebouwd in de spoordijk en de hoogte van de Oude Stationsstraat (tot 2006 parkeergarage).
Literatuur:
De Gelderlander.
Adres: Willemsplein 1, Arnhem
Naam: Willemeen
Bouwjaar: 1866
Gebruik anno 2006: Jongerencentrum Willemeen
Geschiedenis:
1866-1922: Rijkstelegraafkantoor
1924-1969: Kantoor der Rijksbelastingen
1971-heden Jongerencentrum Willemeen; activiteiten startten in 1973. Filmhuis, muziekoptredens, (macrobiologisch) eetcafé.
2006: Willemeen is een multicultureel jongerencentrum met podiumfunctie.
Multicultureel, wat wil zeggen dat wij ons richten op groepen jongeren met diverse (sub)culturele achtergronden. Een jongerencentrum, wat wil zeggen dat er activiteiten georganiseerd worden, gericht op jongeren van 14 tot 26 jaar. Met de podiumfunctie komt dat neer op concerten, dansavonden, filmavonden, open stages, cursussen en inlopen.
In Willemeen bevindt zich een grote zaal (ong. 300 bezoekers), een café (ongeveer 100 bezoekers) en nog diverse ruimtes voor cursussen, workshops, inlopen en vergaderingen. Verder is er in Willemeen o.a. een zeefdrukkerij en een afdeling van het Jongeren Informatie Punt (JIP).
In december 2005 startte een renovatie van het interieur en exterieur. Het complete lichtsysteem werd door de firma KBL-sytems vernieuwd. De buitengevel werd ook opgeknapt.
januari 2006 startte een renovatie van het gebouw.
Literatuur:
De Gelderlander.
Stempher, A.S. (1968). Sjouwen door Oud-Arnhem.
Arnhem: Gijsbers & Van Loon. pp. 95.
Stempher, A.S. (2003). Arnhem zo was het, deel 1.
Hoevelaken: Verba. nr. 85.
Vredenberg, J. (2004). Wederopbouw. Stedenbouw en architectuur in Arnhem 1945-1965.
Utrecht: Uitgeverij Matrijs. p. 35.
Website Willemeen.
Gebruik anno 2006:
Hoofdgebruiker: FGH Bank, vastgoedbank onderdeel van RABO-bank.
Medegebruiker: Van der Hoef & Partners (management en selectiebureau)
Geschiedenis:
ca 1915: F.H. Baron van Verschuer, (gepensioneerd zee-officier).
ca 1930: woonhuis van de familie van F.H. Baron van Verschuer
In januari 2008 verhuist de FGH naar de kantoorvilla Beek en Dal op de hoek de De La Reystraat/Cronjéstraat.
Literatuur:
Naamlijst voor den Telefoondienst (1915).
Uitgegeven door het Hoofdbestuur der Posterijen en Telegrafie, januari 1915.
Stempher, A.S. (1968). Sjouwen door Oud-Arnhem.
Arnhem: Gijsbers & Van Loon. pp. 95.
Stempher, A.S. (2003). Arnhem zo was het, deel 1.
Hoevelaken: Verba. nr. 85.
Adres: Willemsplein 3, Arnhem
Gebruik anno 2006: Start Service Center
Geschiedenis:
ca 1915: dr. G.J.M. Couvée, oor-, neus- en keelarts
1924-1935: Chr. Nolet, notaris
Literatuur:
Naamlijst voor den Telefoondienst (1915).
Uitgegeven door het Hoofdbestuur der Posterijen en Telegrafie, januari 1915.
Stempher, A.S. (1968). Sjouwen door Oud-Arnhem.
Arnhem: Gijsbers & Van Loon. pp. 95.
Stempher, A.S. (2003). Arnhem zo was het, deel 1.
Hoevelaken: Verba. nr. 85.
Adres: Willemsplein 4, Arnhem
Gebruik sinds februari 2007: Karin de Zoete, gewichtskliniek
Geschiedenis:
ca 1915:
tot 1936: H.W.A.J. Terwindt, notaris
na 1936: kantoor van diverse notarissen
najaar 2005 tot februari 2007: leegstand en verbouwing
Literatuur:
Naamlijst voor den Telefoondienst (1915).
Uitgegeven door het Hoofdbestuur der Posterijen en Telegrafie, januari 1915.
Stempher, A.S. (1968). Sjouwen door Oud-Arnhem.
Arnhem: Gijsbers & Van Loon. pp. 95.
Stempher, A.S. (2003). Arnhem zo was het, deel 1.
Hoevelaken: Verba. nr. 85.
Adres: Willemsplein 5-6, Arnhem
Naam: De Nederlanden van 1845/Dudokgebouw
Gebruik sinds 2007: begane grond in gebruik door RABO-bank
Bouwjaar: 1938
Stijl: Nieuwe Zakelijkheid
Architect: W.M. (Willem Marinus) Dudok (geboren 6-7-1884 te Amsterdam, overleden 6-4-1974 te Hilversum)
Geschiedenis: zie ‘De Nederlanden van 1845’
Oude Stationsstraat
De nummers Willemsplein 7 t/m 9 en Oude Stationstraat 1 maken deel uit van één gebouw. Het pand is in 1880 (zie boven de ingang nr. 7) gebouwd.
Willemsplein nr. 7 lijkt meer in de Oude Stationsstraat te liggen dan op het Willemsplein. Links daarnaast springt de hoek Willemsplein-Oude Stationsstraat (nr. 8) het meest in het oog. De deur bij Willemsplein nr. 9 (Luxor-zijde) is verworden tot etalageruit.
Adres: Willemsplein 7, 6811 KB Arnhem
Gebruik sinds januari 2008: Tempo-Team Uitzendbureau (zie verder Willemsplein 8-9)
Gebruik tot november 2007: Makelaardij Arnhem & Omstreken
november 2007-januari 2008: verbouwing:
Adres: Willemsplein 8-9, Arnhem (tot 1963: Nieuwe Plein; nummering in 1915: 51)
Gebruik sinds 2005: Tempo-Team Uitzendbureau
Bouwjaar: 1880
Gebruikersgeschiedenis:
1880-: Stalhouderij Gebr. Riemer
-1915: Garage Benz, eigenaar J.F. van Panthaleon baron van Eck
1915-1920: Auto-Palace, Automobielen Benz en N.A.G, eigenaar G.D. Harmsen
1920-1925: Autobedrijf Firma Moll
1925-1940: Garage Harmsen
1948-1955: ANWB-kantoor
1955- Waander’s tijdschriftenwinkel
-december 2004: VVV-informatiewinkel
2005-heden: Tempo Team Uitzendbureau
Literatuur:
Dalman, R.S. (1993). Groeten uit een veranderend Arnhem. Tussen 1893 en 1993 ligt een eeuw.
Zaltbommel: Europese Bibliotheek. p. 18-19.
Naamlijst voor den Telefoondienst (1915).
Uitgegeven door het Hoofdbestuur der Posterijen en Telegrafie, januari 1915.
Stempher, A.S. (1968). Sjouwen door Oud-Arnhem.
Arnhem: Gijsbers & Van Loon. pp. 95.
Adres: Willemsplein 10, Arnhem (tot 1963: Nieuwe Plein 47)
Naam: Luxor
Gebruik sinds 2008: Luxor Poppodium
Bouwjaar: 1914-1915
Stijl: Art Deco
Architect: Willem Diehl (1876-1959)
Opdrachtgever: F.A. van Laeken
Geschiedenis: zie Luxor
Adres: Willemsplein 17-19, Arnhem
Gebruik sinds 2008: Hotel Arnhem / Grill-Buffet Restaurant Mytilini
Geschiedenis:
Twee percelen in één pand, die in een verbouwing van het najaar 2007 tot najaar 2008 zijn samengevoegd. Daarna in gebruik genomen door Hotel Arnhem en Grill-Buffet restaurant Mytilini.
Nr. 17 (rechts) kwam in 2007 voor de zoveelste keer leegte staan, nadat achtereenvolgende restaurants (Bombay Palace, Royal Buffet, Medina [2005-2006]) al weer snel tot de conclusie kwamen niet op te kunnen boksen tegen de looproute van en de overdaad van de restaurants aan de overkant van het Willemsplein en de Korenmarkt.
Op nr. 19 (links) had de RABO-Bank, tot de verhuizing in september 2007 naar het gerenoveerde Dudokgebouw (Willemsplein 5-6), een filiaal.
Nr. 18 was de voormalige bovenetage.
Adres: Willemsplein 21, Arnhem (tot 1963: Nieuwe Plein 39)
Gebruikersgeschiedenis:
ca 1915 (twee gebruikers):
Hulshof & Co., in Kunstmeststoffen,
Spanjaard, Mr. D., Advoc. en proc., Kantoor,
2004-2008: Instituut De Boer
vanaf 2008: Instituut De Toekomst
De gevel werd tussen november 2007-januari 2008 gerenoveerd en opnieuw geschilderd. De roomwitte kleur (‘Arnhems Blond’) werd (licht)geel.
Huisnummer 20 is de leerlingeningang van het instituut. Nummer 21 is de 'hoofdingang'.
Literatuur:
Caderius van Veen, D. & Ploeg, H. van der (2004). Verliefd op Arnhem. Deel 5.
Arnhem: Uitgeverij Ellessy i.s.m. De Gelderlander. pp. 114-115.
Naamlijst voor den Telefoondienst (1915).
Uitgegeven door het Hoofdbestuur der Posterijen en Telegrafie, januari 1915.
Adres: Willemsplein 22-24, Arnhem (tot 1963: Nieuwe Plein)
Kantoorgebouw met diverse instellingen/kantoren/bedrijven.
Adres: Willemsplein 22, Arnhem (tot 1963: Nieuwe Plein)
Gebruik anno 2006: Content Uitzendbureau
Adres: Willemsplein 23, Arnhem (tot 1963: Nieuwe Plein)
Gebruik anno 2006: Interstudie, Adviesbureau voor Onderwijsmanagement
Deel is te huur.
Adres: Willemsplein 24, Arnhem (tot 1963: Nieuwe Plein)
Gebruik anno 2006: Interstudie, Adviesbureau voor Onderwijsmanagement
Ecodirect en World Tree International BV
Deel is te huur.
Willemsplein Zuidzijde
Adres: Willemsplein 27, Arnhem (tot 1963: Nieuwe Plein)
Gebruik anno 2006: leeg, beheerd door kraakwacht Ad Hoc
Adres: Willemsplein 32, Arnhem (tot 1963 Nieuwe Plein; nummering in 1915: )
Gebruik anno 2006: Oriental Delight, Chinees restaurant
Gebruikershistorie:
: Parkhotel (niet te verwarren met Hotel Parkzicht verderop)
-2005: Nanking, Chinees restaurant
2005-heden: Oriental Delight, Chinees restaurant
Literatuur:
Caderius van Veen, D. & Ploeg, H. van der
(2004). Verliefd op Arnhem. Deel 5.
Arnhem: Uitgeverij Ellessy i.s.m. De Gelderlander. pp. 68-69.
Adres: Willemsplein 34, Arnhem (tot 1963 Nieuwe Plein; nummering in 1915: )
Naam: AVM-gebouw
Bouwjaar
: 1939-1940
Architect: Dirk Roosenburg (1887-1962)
Gebruik begane grond: Gelateria Geletti, ijssalon
Gebruikershistorie:
1939-1944: AVM (in 1945 (?) verhuist naar Weverstraat 40)
1945-jaren vijftig: Kettner & Duwaer (piano’s)
In december 2007 wordt het portiek met het prachtige mozaïek van de AVM-Brandweerauto afgesloten met een glazen toegang. Op de bovenverdiepingen worden appartementen en kantoorruimtes gebouwd en gerenoveerd
Literatuur:
Caderius van Veen, D. & Ploeg, H. van der (2004). Verliefd op Arnhem. Deel 5.
Arnhem: Uitgeverij Ellessy i.s.m. De Gelderlander. pp. 68-69, 92-93.
Dalman, R.S. (1993). Groeten uit een veranderend Arnhem. Tussen 1893 en 1993 ligt een eeuw. Zaltbommel: Europese Bibliotheek. p. 18.
Korenstraat
Adres: Willemsplein 35, Arnhem (tot 1963: Nieuwe Plein)
Gebruik anno 2006: Creyf’s Interim Uitzendbureau.
Appartementen op 1e t/m 4e verdieping hebben Korenstraat 1 als adres.
Gebruikershistorie:
Hotel Parkzicht, eigenaar W.J. Bieshaar (niet te verwarren met Parkhotel verderop westwaarts)
Hotel Riche, eigenaar W.J. Bieshaar (niet te verwarren met Restaurant Riche verderop oostwaarts)
Literatuur:
Dalman, R.S. (1993). Groeten uit een veranderend Arnhem. Tussen 1893 en 1993 ligt een eeuw.
Zaltbommel: Europese Bibliotheek. p. 18.
Adres: Willemsplein 36, Arnhem (tot 1963 Nieuwe Plein; nummering in 1915: )
Bouwjaar voorgevel: 1879
Stijl: Neoclassicisme in Florentijnse stijl
Architect: J.J. Weve
Gebruikershistorie:
Azië, Chinees restaurant
Pannenkoekenrestaurant
-2003: Makelaardij Engelsing (in 2004 overgenomen door Makelaardij Meeus)
2004-2006: Makelaardij Meeus (tot 13-12-2006)
2007-2008: leegstand
februari 2009: verbouwing voor Suit Supply
Beschrijving:
Gebouwd in 1877 als woonhuis voor dhr. Beverlij. Vanaf 1879 in eigendom van Prodesse Conamur en in gebruik als het Arnhemsch Leesmuseum.
Literatuur:
Bemmel, H. Chr. van (1992). Prodesse Conamur en haar “twee dochters”de Openbare Bibliotheek en het Arnhemsche Leesmuseum. In: Schulte, A.G. (red) (1992). Arnhems Historisch Genootschap Prodesse Conamur 1792-1992. Overal lieten zij hun sporen na. Zutphen: Walburg Pers. pp. 127-151, pp. 144-145.
Bemmel, H.Chr. van (2004). Cultuur.
In: Meurs, M.H. van, e.a. (Eds.) (2004). Arnhem in de twintigste eeuw.
Utrecht: Uitgeverij Matrijs. pp. 290-315; pp. 292.
Dalman, R.S. (1993). Groeten uit een veranderend Arnhem. Tussen 1893 en 1993 ligt een eeuw.
Zaltbommel: Europese Bibliotheek. p. 18.
Adres: Willemsplein 38, Arnhem (tot 1963 Nieuwe Plein; nummering in 1915: 56-58-60; Riche in 1910 op nr. 60).
Naam: Riche
Bouwjaar: ca 1883 (jaartal was vroeger op gevel aangegeven)
Stijl: Neoclassicisme
Geschiedenis: zie Riche
Jansstraat
Het hoekpand Jansstraat-Willemsplein heeft als adres Jansstraat 1. Vanwege de karakteristieke kenmerken van het pand en de ogenschijnlijke ligging aan het Willemsplein, is het in de lijst opgenomen.
Adres: Jansstraat 1, Arnhem
Naam: Lensen, sigaren
Bouwjaar: 1840 (pand); voorgevel uit 1875.
Gebruikershistorie:
1910-1914: K.H. Peters, sigarenwinkel
1914-1934: G.A. Liethof, sigarenwinkel
1934- heden: Firma Lensen, sigarenwinkel
Literatuur:
Dalman, R.S. (1993). Groeten uit een veranderend Arnhem. Tussen 1893 en 1993 ligt een eeuw.
Zaltbommel: Europese Bibliotheek. p. 21.
Caderius van Veen, D. & Ploeg, H. van der (1997). Verliefd op Arnhem. Deel 3. Arnhem: Arnhemse Courant/Gelders Dagblad. p. 39.
Meurs, M. van (2002). Arnhemse verhalen en gebeurtenissen – 2. Utrecht: Uitgeverij Matrijs. pp. 41-43.
Adres: Willemsplein 40-44, Arnhem
Naam: Fromberghuizen
Bouwjaar: 1853
Stijl: Neoclassicisme
Opdrachtgever en architect: Hendrik Willem Fromberg (geboren 10-11-1812 te Kleef, overleden 30-8-1882 te Arnhem)
Geschiedenis: zie Fromberghuizen
Adres: Willemsplein 45, Arnhem
Bouwjaar: 1965-66
Gebruikersgeschiedenis:
tot voorjaar 2007: Drogisterij Cosmetica
2007- : Flex One, uitzendbureau
Literatuur:
Jeurissen, A.P.J. & Wientjes, R.C.M. (2005). Arnhem na de oorlog 1945-1970.
Arnhem: Gijsbers & Van Loon. nr. 65.
Adres: Willemsplein 46, Arnhem
Naam: ABN-AMRO, voorheen café-restaurant ‘Royal’
Bouwjaar: 1951-1952
Stijl: Wederopbouwarchitectuur: combinatie van traditionalisme en modernisme
Architect: Van Nieuwenhuyzen, Van der Heyden en Moerman
Opdrachtgever: Directie café-restaurant ‘Royal’
Gebruik bij oplevering: Café-restaurant ‘Royal’
Geschiedenis: zie ABN AMRO-bank
Gebruik anno 2007: eigenaar Bouwfonds is sinds 2005 bezig met horecaplannen.
In 2007 betrok Architectengroep SBH de 1e verdieping.
Adres: Gele Rijdersplein 2 (tot 1963: Willemsplein 20), Arnhem
Bouwjaar: 1846
Gebruik sinds 1990: Cue Action, snookercentrum
Stijl: Neoclassicisme
Architect: H.J. Heuvelink en H.C. Berends
Opdrachtgever: Teeken en Bouwkundig Genootschap ‘Kunstoefening’
Geschiedenis:
1846-1933: Kunstuitoefening, later Middelbare Kunstnijverheidsschool
1933-1954: RK Nijverheidsschool voor meisjes
1955-1964: Chr. Nijverheidsschool Louise de Coligny
1964-1972: Bureau voor Gezinshulp
1972-1980: OLAN, Opleiding voor Labaratoriumpersoneel Arnhem-Nijmegen
ca 1980-1990: leegstand
ca 1990-heden: Cue Action, snookercentrum
Literatuur:
Caderius van Veen, D. & Ploeg, H. van der (2004). Verliefd op Arnhem. Deel 5. Arnhem: Uitgeverij Ellessy i.s.m. De Gelderlander. pp. 98-99.
Dijkerman, P. (1997). Scholen. Honderdvijftig jaar scholenbouw in Arnhem. Utrecht: Uitgeverij Matrijs. pp. 29-30.
Jeurissen, A.P.J. & Wientjes, R.C.M. (2005). Arnhem na de oorlog 1945-1970. Arnhem: Gijsbers & Van Loon. nr. 67.
Staats Evers, J.W. (1868). Beschrijving van Arnhem. Arnhem: Nijhoff & Zn. p. 158.
Stempher, A.S. (1968). Sjouwen door Oud-Arnhem. Arnhem: Gijsbers & Van Loon. pp. 88.
Stenfert Kroese, H.E. & Neijenesch, D. W. (1919). Arnhem en zijn toekomstige ontwikkeling.
Arnhem: Thieme. pp. 105-106.
Willemsplein, 2006
(C) 2005 - Alle rechten voorbehouden